Ana Sayfa Nedir Unesco Nedir?

Unesco Nedir?

103

Bu ismi eminim pek çok alanda duymuşsunuzdur. Yaptığı işlerle çoğu zaman gündemde olan UNESCO birçok kişinin ismini bildiği fakat tam olarak nasıl bir kuruluş olduğunu bilmediği bir oluşum olarak karşımıza çıkıyor. Gelin sizlere UNESCO’nun amaçlarından ve yaptığı işlerden biraz bahsedeyim.

UNESCO Açılımı Nedir?

Tabi ki bu isim tahmin edeceğiniz üzere bir kısaltma. Açılımı ise United Nations Educational Scientific and Cultural Organization’dır. Birleşmiş milletler eğitim, bilim ve kültürel organizasyonu anlamına gelen bu isim aslında bu kuruluşun amacını özetler nitelikte. Dünyanın önemli değerlerini temsil ettiklerini de söyleyebilirim. Tabi ki yaptıklarından ve amaçlarından bahsettiğimde her şeyi daha iyi anlayabileceksiniz.

UNESCO Kuruluşu ve Üye Devletler

Öncelikle kuruluşu ile başlayalım istiyorum. Takvimler 1945 yılını gösterdiğinde tam 44 ülke Londra’da toplanmış. Bu ülkeler sözleşme imzalamış ve üzerinden çok geçmeden 1946 yılında UNESCO kurulmuştur. Fakat tahmin edeceğiniz üzere yalnızca 44 ülkeyle devam etmemişler. Şu an toplamda 195 üye devlet ve 10 ortak üye devlet bulunmaktadır. Sözleşme yıllar önce Londra’da imzalanmış fakat günümüzde bu organizasyonun merkezi Paris’te bulunuyor.

UNESCO’nun Amacı Nedir?

Bu konuyu kısa bir şekilde özetlemek gerekirse; eğitim, bilim ve kültür alanında dünya çapında projeler hazırlayarak ülkeler arası iş birliğini sağlamak UNESCO’nun temel amacıdır diyebilirim. Pek çok yerde görmüş olacağınız gibi dünya çapında tarafsız olarak yaptığı güzel projeler bulunuyor.

Ülkelerde kültürel etkinlikler gerçekleştirerek ülkelerin kültürlerini yaşatmasını sağlar ve kültür kaybı yaşamasını engeller. Yukarıda bahsettiğim üzere eğitim üzerine de çalışmalar gerçekleştirerek bazı okullara ve kütüphanelere yardımlarda bulunur ve bu sayede eğitimin ilerlemesini amaçlar. BM ile ortak çalışmalar yürüttüğü de bahsetmek istediklerim arasında yer alıyor.

UNESCO’nun Yönetimini Sağlayan Organları Nelerdir?

Gelelim biraz daha resmi konulara. Pek çok insan bu kuruluşun nasıl yönetildiğini ve bu işleyişin nasıl olduğunu merak ediyor. Öncelikle söylemek istediğim yönetiminin 3 organdan oluştuğu.

Genel Konferans

İlki Genel Konferans. İlk kurulduğu yıl ile 1953 yılları arasında daha yeni bir organizasyon olduğu için her yıl toplanılmış. Fakat 1954 yılı itibariyle iki yılda bir toplanılmaya başlanmış. Genel Konferans toplandığında hazırlanan çalışma programlarını kabul ediyor ve bütçeyi belirliyor.

Yürütme Konseyi

Hükümetler bu konsey için aday gösterirler. Bu adaylardan oluşan temsilciler ise Genel Konferans’a katılır. Toplamda 58 üyesi bulunan Yürütme Konseyi UNESCO Genel Konferanslarında önemli rol oynar. Temsilciler yalnızca 4 yıl boyunca bu görevi yapar. 4 sene sonra yeni adaylar gösterilir ve yeni temsilciler seçilir.

Sekreterlik

Yukarıda bahsettiğim Genel Konferans altı yılda bir Genel Direktör seçer. Her 6 yıl için yeni bir Genel Direktör seçilir. Sekreterlik ise Genel Direktör’ün yönetimi altında çalışır. Hatta eğitim, kültür ve iletişim gibi farklı bölümleri bulunur. Yaptığı çalışmalara da değinmek isterim. Kabul edilen projeleri hazırlarlar ve teknik çalışmaları ilerletirler.

UNESCO Dünya Kültür Mirası Nedir? Bu Listede Neler Bulunur?

Pek çok yerde duymuş olabileceğiniz bir listeyle devam edelim istiyorum. UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinin ne olduğunu ve bu listede nerelerin bulunduğunu bilmek isteyebilirsiniz. Bu listede ülkemizden de bazı yerler bulunuyor.

Yukarıda bahsettiğim üzere bu listeyi UNESCO hazırlıyor. Sürekli güncellenen bir liste olduğunu da belirtmeden geçmeyelim. Bulunduğu bölgede bir kültür mirası olan veya fiziksel, doğal olarak öneme sahip yapılar veya doğal oluşumlar bu listeye alınıyor. Bu listede yer alan yapılar veya doğal oluşumlar UNESCO tarafından koruma altına alınıyor.

Kısacası insanlık için ve dünyamız için önem teşkil eden yapıları ve oluşumları koruyan ve geçmiş kültür miraslarının bozulmasını engelliyor diyebilirim. Bu listede ormanlar, anıtlar, şehirler veya göller bulunabiliyor. Tabi ki bu listeye yeni bir yapı veya oluşum eklemek için bazı kriterler bulunuyor. Gelin sizlere UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’nde bulunan ve ülkemizde yer alan bazı yapılar ve oluşumlardan örnekler göstereyim:

  • İstanbul’un Tarihi Alanları (İstanbul) 1985
  • Safranbolu Şehri (Karabük) 1994
  • Truva Arkeolojik Alanı (Çanakkale) 1998
  • Çatalhöyük Neolitik Alanı (Konya) 2012
  • Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı (İzmir) 2014
  • Efes (İzmir) 2015
  • Ani Arkeolojik Alanı (Kars) 2016
  • Aphrodisias (Aydın) 2017
  • Göbekli Tepe (Şanlıurfa) 2018
  • Hieropolis-Pamukkale (Denizli) 1988 (Karma Miras Alanı)
  • Nemrut Dağı (Adıyaman) 1987
  • Göreme Millî Parkı ve Kapadokya (Nevşehir) 1985 (Karma Miras Alanı)
  • Karain Mağarası (Antalya) 1994
  • Alanya (Antalya) 2000
  • Sümela Manastırı (Trabzon) 2000
  • Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı (Diyarbakır) 2015
  • Tuz Gölü Özel Doğa Koruma Alanı (Ankara-Konya-Aksaray) 2013
  • Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti (Samsun) 2016
  • Ballıca Mağarası Tabiat Parkı (Tokat) 2019
  • Kekova (Antalya) 2000
  • Harşena Dağı ve Pontus Kralları Kaya Mezarları (Amasya) 2015

Bu listede bulunan bütün yerler ve doğal oluşumlar ülkemiz için geçekten büyük öneme sahip. Bazıları geçici olarak listeye alınsa da bazıları bu listede kalıcı olarak yer edinmiş durumda. Listenin tamamına UNESCO’nun web sitesinden ulaşabilirsiniz.

UNESCO’nun Yaptığı Çalışmalar

Yukarıda da bahsettiğim üzere bilim, kültür ve eğitim alanında pek çok çalışma yapılmış durumda. Düzenlenen yardım kampanyaları, verilen konserler veya bilim ve eğitim adına yapılan uluslararası çalışmalar ile UNESCO’yu görebiliyoruz. Çalışmalarını sadece tek bir ülke odaklı olarak değil, global olarak yürüten UNESCO kültürel olarak ülkeleri bir araya getiren projelere de imza atıyor.

UNESCO Türkiye Millî Komisyonu

UNESCO pek çok ülkede olduğu gibi bizim ülkemizde de yer alıyor. UNESCO Türkiye Millî Komisyonu ilgili kurumlar ile iletişime geçerek yapılan çalışmalar hakkında bilgilendiriyor. Aynı zamanda bu faaliyetlere katılım sağlamalarına yardımcı oluyor. Eğitim, kültür ve bilimin gelişmesi ve ilerlemesi için ülkemizde pek çok çalışmaya imza atıyorlar.


Yaptığı çalışmalar ve projeleriyle gündeme gelen UNESCO çalışmalarına devam ediyor. Kültürel mirasların korunmasını ve eğitimin ilerlemesini amaç edinen UNESCO’ya çalışmalarında başarılar diliyoruz. Umarım gelecek nesle doğal güzelliklerin ve kültürel mirasların korunduğu, eğitimin ilerlediği bir dünya bırakmış oluruz.

Önceki İçerikFavorilerimden 10 Netflix Dizi Önerisi
Sonraki İçerikDeprem Çantası Nasıl Hazırlanmalıdır?
Merhaba! Ben Yusuf Tercan. 24 yaşında Makine mühendisliği öğrencisi olmakla birlikte Wabizon'un kurucu ortaklarındanım. Aynı zamanda sizlerin okuduğu yazıları oluşturan editör ekibinde yer alıyorum.